Những ngày đầu năm 2026, Hải Phòng tạo dấu mốc quan trọng khi khởi công đồng loạt các khu công nghiệp trọng điểm, nổi bật là Khu công nghiệp Tiên Lãng 1 và Khu công nghiệp Sân bay Tiên Lãng, Khu B. Sự kiện này không chỉ mang ý nghĩa mở rộng quỹ đất công nghiệp, mà còn phản ánh rõ bước chuyển tư duy phát triển của thành phố trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng gay gắt giữa các địa phương.
Điểm đáng chú ý nhất là Khu công nghiệp Tiên Lãng 1, khu công nghiệp đầu tiên được hình thành trong Khu thương mại tự do Hải Phòng. Với quy mô gần 600 ha, tổng vốn đầu tư hơn 13.000 tỷ đồng, dự án nằm trong Khu kinh tế ven biển phía Nam Hải Phòng, khu kinh tế có diện tích khoảng 20.000 ha và được định hướng là khu kinh tế sinh thái đầu tiên của cả nước. Khi đi vào hoạt động, khu công nghiệp này dự kiến tạo việc làm cho khoảng 42.000 - 45.000 lao động, góp phần tái cấu trúc không gian kinh tế khu vực phía Nam thành phố.
Nếu nhìn ở góc độ chính sách, việc khởi công KCN Tiên Lãng 1 là bước hiện thực hóa rõ nét Kết luận số 96-KL/TW ngày 30/9/2024 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 45-NQ/TW, cùng các chỉ đạo chiến lược của Trung ương về phát triển Hải Phòng trở thành trung tâm kinh tế biển. Đặc biệt, Nghị quyết số 226/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù đã mở đường cho việc hình thành Khu thương mại tự do Hải Phòng một “không gian thử nghiệm” thể chế mới, với mức ưu đãi cao nhất về thuế, đất đai, hải quan và cơ chế quản lý.
Tuy nhiên, điều tạo nên sự khác biệt không chỉ nằm ở ưu đãi. Hải Phòng đang cho thấy cách tiếp cận mới: không dừng ở việc “trải thảm đỏ” mời gọi đầu tư, mà chủ động kiến tạo một hệ sinh thái sản xuất, dịch vụ, logistics đồng bộ. Trong Khu thương mại tự do, doanh nghiệp không chỉ được hưởng chính sách vượt trội, mà còn được tham gia vào một chuỗi giá trị khép kín, gắn với cảng biển, logistics, khu đô thị và các dịch vụ hỗ trợ. Đây là yếu tố then chốt để giữ chân nhà đầu tư dài hạn, thay vì thu hút bằng lợi thế ngắn hạn.
Song hành với đó là định hướng phát triển bền vững. Các khu công nghiệp mới, trong đó có KCN Tiên Lãng 1 và KCN Sân bay Tiên Lãng, Khu B, đều được quy hoạch theo mô hình khu công nghiệp sinh thái, công nghệ cao. Yếu tố môi trường không còn là “điều kiện kèm theo”, mà trở thành cấu phần cốt lõi ngay từ khâu thiết kế. KCN Sân bay Tiên Lãng, Khu B với định hướng “Green Industry - Happy life” ưu tiên thu hút các dự án điện tử, cơ khí chế tạo, sản xuất, lắp ráp ô tô và công nghiệp công nghệ cao, qua đó giảm dần sự phụ thuộc vào các ngành thâm dụng lao động, giá trị gia tăng thấp.
Một góc nhìn khác cho thấy chiều sâu của quá trình chuyển đổi là cải cách hành chính. Tại KCN Tiên Lãng 1, thời gian từ khi nhà đầu tư nộp hồ sơ quan tâm đến khi khởi công chỉ mất 20 ngày, con số gần như chưa từng có tiền lệ, nếu so với thời gian vài năm của các dự án trước đây. Điều này phản ánh sự thay đổi từ “quản lý” sang “phục vụ”, từ tư duy kiểm soát sang tư duy đồng hành.
Việc Hải Phòng đứng đầu cả nước về Bộ Chỉ số phục vụ người dân và doanh nghiệp năm 2025 không phải kết quả ngẫu nhiên. Cơ chế “một cửa tại chỗ”, “một cửa, một dấu”, cùng việc mạnh dạn áp dụng hậu kiểm đối với nhiều thủ tục môi trường, xây dựng trong Khu thương mại tự do đã giúp giảm đáng kể chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Quan trọng hơn, nó tạo dựng niềm tin, yếu tố then chốt trong quyết định đầu tư, nhưng thường khó đo đếm bằng con số.
Ở tầm dài hạn, các khu công nghiệp thế hệ mới không chỉ tạo ra hàng vạn việc làm hay nguồn thu ngân sách. Chúng đang định hình lại cấu trúc phát triển của Hải Phòng, thúc đẩy hình thành các trung tâm logistics, dịch vụ hỗ trợ, đô thị công nghiệp hiện đại, qua đó nâng cao chất lượng sống của người dân địa phương. Đây là bước chuyển từ phát triển “theo dự án” sang phát triển “theo hệ sinh thái”, phù hợp với yêu cầu của một thành phố cảng công nghiệp hiện đại.
Có thể thấy, sự kết hợp giữa cơ chế đặc thù của Trung ương, định hướng phát triển bền vững của Thành ủy và tinh thần hành động quyết liệt của chính quyền đã tạo nên một Hải Phòng khác biệt: không chỉ nhanh hơn, mà còn sâu hơn và bền hơn. Những khu công nghiệp vừa khởi công hôm nay không chỉ là công trình xây dựng, mà là nền móng thể chế và tư duy cho mục tiêu đưa Hải Phòng trở thành trung tâm kinh tế biển, điểm đến đầu tư chiến lược trong khu vực và trên bản đồ kinh tế toàn cầu.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
