Giữa lòng Hà Nội, những căn tập thể cũ có tuổi đời hàng chục năm thường nép mình lặng lẽ đằng sau những phồn hoa đô thị. Vào những năm 1959 - 1960, các kỹ sư Triều Tiên đã hỗ trợ thiết kế, xây dựng khu tập thể Kim Liên (quận Đống Đa, Hà Nội), bao gồm các công trình nhà tập thể, nhà trẻ, trường học, khu thương mại.
Hiện nay, trước tốc độ đô thị hoá của Hà Nội, tập thể Kim Liên đã trở thành một quần thể dân cư đông đúc, buộc người dân phải cơi nới tạo thành các khu “chuồng cọp” để sinh hoạt. Các hộ kinh doanh ở tầng 1 chiếm dụng lòng đường, vỉa hè để kinh doanh, đây cũng là lý do xuất hiện hiện tượng kỳ lạ cây mọc "xuyên nhà", vươn lên tận tầng 2, tầng 3.
Hàng chục năm nay, nhiều cư dân tại khu tập thể Kim Liên (quận Đống Đa) phải sống trong tình cảnh bị những cây cổ thụ cao lớn mọc xuyên nhà.
Hình ảnh khiến những người lần đầu đến Khu tập thể Kim Liên (quận Đống Đa, Hà Nội) không khỏi cảm thấy lạ lẫm chính là ở đây có rất nhiều cây xà cừ cổ thụ thân lớn 2-3 người ôm, mọc xuyên qua các mái nhà.
Theo người dân ở đây cho biết, những cây xà cừ này được trồng trước khi các căn nhà mọc lên. Người dân sống tại nơi đây đã quá quen với hình ảnh thân cây to sừng sững mọc chình ình giữa nhà. Có người sinh ra đã thấy cây trong nhà, có người đến thuê nhà thấy cây “án ngữ” trong sân nên các cây xà cừ dần trở thành một phần tất yếu trong không gian sống của người dân nơi đây.
Do nhu cầu về chỗ ở ngày càng tăng cao nên các hộ dân tại đây cố xây thêm tường, rào, "chuồng cọp" để cơi nới diện tích sinh hoạt, khiến những chiếc cây vốn đứng tách biệt cũng dần dần bị các ngôi nhà "nuốt chửng".
Cây xà cừ “xuyên thủng” một quán cà phê khu C3 Kim Liên. Khách hàng tới quán khá thích thú với kiến trúc lạ của quán, vừa ngồi trong không gian xanh mát, vừa thưởng thức cà phê, vừa được ngắm nhìn thân cây to sừng sững.
Kiến trúc của các căn nhà ở đây sẽ được người dân thiết kế phù hợp với các gốc cây “có sẵn”. Những thân cây sần sùi nương tựa vào các chuồng cọp, vào các căn nhà khi mùa mưa bão tới.
Một số người tới thuê mặt bằng để kinh doanh đều chấp nhận sống chung. Tuy nhiên, oái oăm là những thân cây to lớn này lại nằm ngay ở tường nhà hay giữa nhà khiến diện tích nhiều ngôi nhà vốn đã nhỏ lại càng bị thu hẹp hơn.
Với những giá trị mà cây cổ thụ mang lại như tạo không khí thoáng mát, che nắng tạo bóng râm, treo đồ dùng... Không ít người sẵn sàng bỏ qua những mối nguy hiểm và chấp nhận chung sống cùng cây cả đời.
Đến mùa mưa bão người dân ở đây rất sợ cây đổ hoặc cành gãy đổ vào hệ thống dây điện gây chập cháy.
Các khu tập thể cũ như Kim Liên dù vẫn tồn tại như những biểu tượng của một kiến trúc, một lối sống của người Hà Nội thời trước nhưng tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến cuộc sống, tính mạng.
Được biết, hàng năm, trước khi mùa mưa bão đến cơ quan chức năng sẽ tiến hành kiểm tra, cắt tỉa bớt cành lá để đảm bảo an toàn cho người dân.
Không thể phủ nhận những giá trị tích cực mà cây xanh mang lại. Tuy nhiên, theo dòng thời gian, khu tập thể hơn 60 năm tuổi Kim Liên ngày càng xuống cấp, nếu vẫn không có giải pháp xử lý thì hàng chục cây cổ thụ mọc xuyên nhà sẽ tiềm ẩn mối nguy hiểm đối với người dân trong khu vực, đặc biệt là vào mùa mưa bão.
Đông Thái
