Từ 15h ngày 21/7, giá xăng E5 RON 92 trong nước giảm 2.710 đồng/lít còn 25.070 đồng/lít, xăng RON 95 giảm 3.600 đồng/lít còn 26.070 đồng/lít. Đây là lần giảm mạnh nhất của giá xăng từ đầu năm. So với đầu tháng, xăng RON 95 đã giảm hơn 6.690 đồng/lít; E5 RON 92 giảm 5.820 đồng/lít; dầu diesel giảm 5.560 đồng/lít...
Tính đến nay, giá mặt hàng này đã trải qua 19 lần điều chỉnh giá, trong đó có 13 lần tăng và 6 lần giảm. Hiện, giá xăng E5 RON 92 và RON 95 trong nước đã xuống quanh mức 25.000-26.000 đồng/lít, tương đương mức giá vào cuối tháng 2.
Giá giảm sâu nhờ bình quân giá thành phẩm trên thị trường thế giới hạ gần 13-15% trong 10 ngày qua, và thuế bảo vệ môi trường giảm 1.000 đồng mỗi lít xăng, 500-700 đồng với dầu (từ 1/7).
Tuy vậy, ở kỳ điều hành này, xăng RON 95-III giảm 12%, E5 RON 92 hạ 10% so với cách đây 10 ngày, nhưng mức này vẫn thấp hơn đà giảm của thế giới (13-15%).
Trong khi đó, nhà điều hành vẫn duy trì mức trích lập vào Quỹ bình ổn như cách đây 10 ngày là 950 đồng một lít với E5 RON 92, RON 95-III và dầu mazut; dầu diesel là 550 đồng. Đây là lần thứ hai liên tiếp cơ quan quản lý duy trì mức trích lập vào quỹ mạnh tay như vậy.
Đến nay, đa số các doanh nghiệp xăng dầu lớn đều đang âm Quỹ BOG. Cụ thể, tính đến lần điều chỉnh giá ngày 11/7, dù được trích lập quỹ với xăng 950 đồng/lít, dầu từ 550 - 800 đồng/lít, nhưng Quỹ BOG của Tập đoàn xăng dầu VN (Petrolimex) vẫn còn âm 140 tỉ đồng; Quỹ BOG của Tổng công ty dầu VN (PVOIL) cũng âm đến hơn 1.098 tỉ đồng.
Theo một lãnh đạo đầu mối xăng dầu tại TP.HCM, liên bộ rất có thể giữ nguyên mức trích lập Quỹ BOG xăng dầu như kỳ trước, tức là từ 550 đồng/lít với dầu và 950 đồng/lít với xăng. Nếu vậy, mức giảm của giá xăng chỉ từ 1.000 - 2.000 đồng/lít là tối đa. Lần trước, dù xăng được giảm ngay 1.000 đồng/lít thuế bảo vệ môi trường, nhưng trích lập quỹ BOG với xăng cũng 950 đồng, thế nên, giá xăng chỉ giảm được 3.000 đồng/lít theo mức giảm của thế giới thay vì phải giảm 4.000 đồng/lít.
Giải thích việc duy trì mức trích cao vào quỹ, liên Bộ Công Thương - Tài chính cho biết, số dư quỹ bình ổn đang rất thấp. Vì thế, ngay khi giá giảm, việc trích lập được thực hiện ở mức cao để tạo nguồn cho quỹ khi thị trường còn tiềm ẩn nhiều bất ổn, diễn biến khó lường.
Theo số liệu của Bộ Tài chính, đến đầu tháng 7, số dư Quỹ bình ổn xăng dầu khoảng 223 tỷ đồng. Nhiều doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu lớn như Petrolimex, hay PV Oil có mức âm quỹ lớn, lần lượt âm hơn 140 tỷ và 1.000 tỷ đồng (trước ngày 1/7). Hiện Quỹ bình ổn tại Petrolimex đã dương trở lại, khoảng 53 tỷ đồng.
Các chuyên gia đề xuất bỏ Quỹ bình ổn giá xăng, dầu
Bản chất của quỹ bình ổn xăng dầu chính là một khoản thu trước của người dân trích ra từ giá mặt hàng này để cơ quan điều hành sử dụng làm công cụ điều chỉnh giá. Song, thực tế khi giá xăng tăng, quỹ bình ổn phải chi mạnh khiến nhiều doanh nghiệp âm nặng; còn khi giá giảm, cơ quan điều hành phải trích quỹ, bù đắp cho phần âm trước dẫn đến mức giảm không sâu như kỳ vọng.
Tại dự thảo Luật Giá sửa đổi đang lấy ý kiến mới đây, Bộ Tài chính đã đề xuất bỏ Quỹ bình ổn giá xăng, dầu và điều tiết theo giá thị trường.
Trước đó, nhiều lần Hiệp hội Xăng dầu VN cũng kiến nghị bỏ Quỹ BOG để hoạt động theo cơ chế thị trường. Theo ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, thời gian qua quỹ bình ổn đã thể hiện khá tốt vai trò điều tiết, bình ổn giá nhưng hiện đã tới thời điểm để mặt hàng này được vận hành theo cơ chế thị trường, tôn trọng các nguyên tắc thị trường.
PGS-TS Phạm Thế Anh, Đại học Kinh tế Quốc dân, nói thẳng: "Mục tiêu của quỹ, như tên của chính nó là "bình ổn", hay làm giảm sự truyền tải biến động của giá thế giới vào giá trong nước. Các mục tiêu khác, nếu có, chỉ là phụ. Thế nhưng, trong thời gian qua, chênh lệch giữa biến động giá nếu sử dụng quỹ và không sử dụng quỹ với xăng dầu là khá nhỏ. Có nghĩa là chức năng "bình ổn" giá khá mờ nhạt. Càng duy trì, càng âm và phải bù miệt mài khi nền kinh tế cần có tác động lớn để giảm lạm phát bởi giá xăng tăng".
Trao đổi với Zing, TS Nguyễn Quốc Việt, Phó viện trưởng Viện nghiên cứu kinh tế và chính sách (VEPR) cho rằng quỹ bình ổn giá xăng được xây dựng và đã có nhiều giai đoạn phát huy hiệu quả tích cực là giúp bình ổn giá mặt hàng này, nhất là trong thời điểm Việt Nam chưa hội nhập sâu vào các nền kinh tế thế giới.
"Tuy nhiên, đến nay nước ta đã ký nhiều hiệp định thương mại và hội nhập sâu rộng vào các nền kinh tế thế giới. Đồng thời, giá xăng dầu thế giới cũng đang diễn biến thất thường mà quỹ bình ổn khó có thể điều hành kịp được trong bối cảnh giá biến động mạnh như thời gian qua", vị chuyên gia phân tích.
Trung Thành
Nguồn: thuongtruong.com.vn
