Xuất khẩu sầu riêng tiếp tục là điểm tựa
Triển vọng tiêu thụ sầu riêng Việt Nam trong những tháng cuối năm vẫn được đánh giá tích cực khi nhu cầu từ thị trường Trung Quốc duy trì ở mức cao.
Theo thông tin được công bố tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 8, trong 8 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam ước đạt khoảng 1,95 tỷ USD, trong đó thị trường Trung Quốc đóng góp khoảng 1,85 tỷ USD, tương đương khoảng 95% tổng kim ngạch. Một số nguồn thông tin khác dẫn số liệu ước tính kim ngạch 8 tháng đạt 1,97 tỷ USD, tăng 28,3% so với cùng kỳ năm 2025.
Những con số trên cho thấy Trung Quốc tiếp tục giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với đầu ra của ngành sầu riêng Việt Nam. Đây cũng là yếu tố có thể hỗ trợ giá trong nước đối với những lô hàng đáp ứng tốt yêu cầu của thị trường xuất khẩu.
Đáng chú ý, trong tháng 8, Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) đã hoàn thành đánh giá 736 hồ sơ sầu riêng của Việt Nam, gồm 487 hồ sơ vùng trồng và 249 hồ sơ cơ sở đóng gói. Kết quả, 401 mã số vùng trồng và 166 mã số cơ sở đóng gói được phê duyệt, tương ứng 82,3% và 66,7% số hồ sơ được đánh giá.
Việc bổ sung 567 mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói được xem là tín hiệu tích cực đối với hoạt động xuất khẩu chính ngạch, nhất là khi các vùng sản xuất sầu riêng tại Tây Nguyên bước vào cao điểm thu hoạch. Năng lực thu mua, sơ chế, đóng gói và đưa hàng vào hệ thống xuất khẩu chính ngạch theo đó có thêm dư địa để mở rộng.
Tuy nhiên, việc được cấp thêm mã số không đồng nghĩa mọi sản phẩm đều có thể hưởng lợi như nhau. Các hồ sơ vùng trồng và cơ sở đóng gói vẫn phải duy trì các yêu cầu kỹ thuật, truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng theo quy định của thị trường nhập khẩu. Trong số các hồ sơ đã được đánh giá, vẫn còn 86 vùng trồng và 83 cơ sở đóng gói cần tiếp tục khắc phục, hoàn thiện trước khi được xem xét ở bước tiếp theo.
Điều này cho thấy trong bối cảnh nguồn cung tăng mạnh vào mùa vụ chính, yếu tố quyết định giá không chỉ nằm ở sản lượng mà còn ở khả năng đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu của từng lô hàng.
Giá sầu riêng có thể phân hóa mạnh theo chất lượng
Với diễn biến hiện tại, mặt bằng giá sầu riêng trong ngắn hạn nhiều khả năng tiếp tục phân hóa. Nhóm sầu Thái loại A, hàng đẹp, đạt độ già, tỷ lệ cơm tốt và đáp ứng các điều kiện về vùng trồng, cơ sở đóng gói, truy xuất nguồn gốc sẽ có lợi thế hơn trong việc giữ giá.
Trong khi đó, sầu riêng cắt non, độ đồng đều thấp, chất lượng cơm không ổn định hoặc không đáp ứng đầy đủ yêu cầu truy xuất có thể gặp khó khăn hơn khi đưa vào các kênh xuất khẩu chính ngạch. Khi Tây Nguyên bước vào giai đoạn thu hoạch tập trung, lượng hàng đưa ra thị trường tăng cũng có thể khiến khoảng cách giữa các phân khúc giá ngày càng rõ.
Thực tế thị trường ngày 5/9 cũng cho thấy sự phân hóa này. Giá sầu Thái hàng đẹp tại một số khu vực vẫn duy trì ở vùng cao, trong khi các nhóm hàng thường, hàng lỗi và hàng dạt có mức giá thấp hơn đáng kể. Riêng tại Đắk Lắk, giá sầu Thái hàng lỗi có sự cải thiện so với phiên trước, trong khi hàng dạt lại giảm, cho thấy thị trường đang định giá khá sát theo chất lượng từng lô hàng.
Bên cạnh chất lượng cảm quan, yêu cầu kiểm nghiệm đang trở thành yếu tố ngày càng quan trọng đối với khả năng tiêu thụ sầu riêng xuất khẩu. Tính đến ngày 5/8/2026, GACC đã chấp nhận 50 cơ sở kiểm nghiệm của Việt Nam thực hiện các chỉ tiêu phục vụ xuất khẩu mít và sầu riêng sang Trung Quốc. Trong đó, 47 cơ sở được chấp nhận kiểm nghiệm Cadimi và 39 cơ sở được chấp nhận kiểm nghiệm Vàng O.
Việc mở rộng hệ thống phòng kiểm nghiệm góp phần tháo gỡ một trong những điểm nghẽn của hoạt động xuất khẩu, đồng thời cho thấy yêu cầu kiểm soát an toàn thực phẩm đối với sầu riêng vẫn được duy trì chặt chẽ. Với doanh nghiệp và vùng trồng, việc kiểm soát Cadimi, Vàng O, truy xuất nguồn gốc và hồ sơ lô hàng ngay từ đầu sẽ có ý nghĩa lớn trong việc hạn chế rủi ro khi đưa sản phẩm vào chuỗi xuất khẩu.
Trong ngắn hạn, nhu cầu xuất khẩu và việc Trung Quốc bổ sung thêm mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói có thể tạo lực đỡ cho giá sầu riêng, đặc biệt ở phân khúc hàng đạt chuẩn. Tuy nhiên, khả năng giá tăng mạnh trên diện rộng vẫn chưa thực sự rõ ràng khi nguồn cung tại Tây Nguyên đang bước vào giai đoạn tập trung.
Thị trường nhiều khả năng sẽ tiếp tục hình thành khoảng cách lớn giữa sầu riêng đạt chuẩn xuất khẩu và hàng chất lượng thấp hơn. Hàng đẹp, đồng đều, có nguồn gốc rõ ràng và kết quả kiểm nghiệm đáp ứng yêu cầu sẽ có cơ hội được các kho thu mua ưu tiên. Ngược lại, những lô hàng thiếu thông tin truy xuất, chất lượng không ổn định hoặc không đáp ứng yêu cầu kiểm nghiệm có thể phải chấp nhận mức giá thấp hơn để tìm đầu ra.
Về dài hạn, việc xuất khẩu sầu riêng Việt Nam tiếp tục phụ thuộc lớn vào Trung Quốc vừa là động lực tăng trưởng, vừa là yếu tố tạo rủi ro cho thị trường trong nước. Khi thị trường này thay đổi yêu cầu kỹ thuật, tốc độ thông quan hoặc kiểm soát chất lượng, tác động có thể nhanh chóng lan xuống khâu thu mua trong nước.
Do đó, thay vì kỳ vọng giá sầu riêng tăng đồng loạt trong cao điểm mùa vụ, thị trường nhiều khả năng sẽ tiếp tục vận động theo hướng phân hóa. Chất lượng trái, độ già, tỷ lệ cơm, mã số vùng trồng, khả năng truy xuất và kết quả kiểm nghiệm Cadimi, Vàng O sẽ ngày càng trở thành những yếu tố trực tiếp quyết định khả năng vào kho, vào chuỗi xuất khẩu và mức giá mà người trồng có thể nhận được.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
