Căng thẳng Trung Đông đẩy giá LNG tăng mạnh
Theo Oil Price, giá khí đốt kỳ hạn tháng trước tại Trung tâm TTF của Hà Lan gần như đi ngang trong phiên sáng cuối tuần tại Amsterdam, nhưng vẫn hướng tới mức tăng khoảng 7% trong cả tuần.
Diễn biến này nối dài chuỗi tăng của thị trường khí đốt châu Âu trong bối cảnh căng thẳng quân sự giữa Mỹ và Iran tiếp tục gia tăng. Các diễn biến mới làm dấy lên lo ngại hoạt động vận chuyển LNG từ khu vực Trung Đông sẽ tiếp tục bị ảnh hưởng, trong khi nguồn cung thay thế trên thị trường quốc tế ngày càng trở nên cạnh tranh.
Giá khí đốt chuẩn của châu Âu đã tăng lên mức cao nhất kể từ tháng 1/2023 khi thị trường đánh giá lại rủi ro nguồn cung. Trong bối cảnh eo biển Hormuz vẫn chưa được khai thông hoàn toàn đối với hoạt động vận chuyển LNG, các nhà nhập khẩu châu Âu và châu Á đang phải cạnh tranh để chuẩn bị nguồn hàng cho mùa đông sắp tới.
Eo biển Hormuz tiếp tục là tâm điểm chú ý của thị trường năng lượng. Đây là tuyến vận chuyển quan trọng đối với dòng dầu và LNG từ Trung Đông, vì vậy bất kỳ nguy cơ gián đoạn nào cũng có thể nhanh chóng tác động tới giá năng lượng toàn cầu.
Đối với châu Âu, rủi ro càng lớn khi khu vực này bước vào mùa đông với lượng khí tồn kho ở mức thấp so với nhiều năm trước. Việc xung đột tại Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung LNG từ Qatar càng khiến áp lực bổ sung khí dự trữ trở nên rõ rệt hơn.
Nguồn cung LNG từ Qatar đóng vai trò quan trọng đối với thị trường châu Âu, do đó việc các lô hàng từ khu vực này gần như vắng bóng đang buộc người mua phải tìm kiếm những nguồn thay thế trên thị trường giao ngay. Điều này đồng thời làm gia tăng cạnh tranh giữa châu Âu và châu Á.
Giá LNG giao ngay tại châu Á trong tuần này đã tăng lên mức cao nhất kể từ năm 2022. Khi giá tại thị trường châu Á tăng mạnh, khoảng cách giữa giá JKM và TTF cũng được nới rộng, khiến việc phân bổ các lô hàng LNG linh hoạt trở nên khó dự đoán hơn.
Theo các chiến lược gia hàng hóa của ING, chênh lệch giá mới khiến thị trường khó xác định liệu những lô LNG có thể điều chuyển giữa các khu vực có tiếp tục được đưa tới châu Âu hay chuyển hướng sang châu Á.
Áp lực cạnh tranh được dự báo còn gia tăng khi mùa đông ở Bắc bán cầu đến gần. Nếu nguồn LNG của Qatar vẫn hạn chế cho tới cuối năm, châu Âu và châu Á có thể phải tranh giành mạnh hơn những lô hàng LNG sẵn có trên thị trường quốc tế.
Đây là yếu tố đáng chú ý đối với châu Âu, bởi bất kỳ biến động nào về nguồn cung trong thời điểm nhu cầu sưởi ấm tăng đều có thể tác động trực tiếp tới giá khí đốt, chi phí năng lượng và sức cạnh tranh của các ngành công nghiệp sử dụng nhiều khí.
Thị trường châu Âu đối mặt áp lực tích trữ trước mùa đông
Bài toán của châu Âu hiện không chỉ nằm ở giá khí đốt tăng mà còn ở khả năng bảo đảm đủ nguồn cung cho mùa đông. Việc lượng khí dự trữ ở mức thấp khiến thị trường nhạy cảm hơn với những cú sốc từ bên ngoài.
Trong điều kiện nguồn LNG từ Trung Đông bị hạn chế, các nhà nhập khẩu châu Âu phải tìm kiếm thêm nguồn cung từ những khu vực khác. Tuy nhiên, chính các thị trường châu Á cũng đang gia tăng mua vào, khiến lượng LNG không đi qua các điểm nghẽn địa chính trị trở nên ngày càng khan hiếm.
Một số chuyên gia cảnh báo nguy cơ xuất hiện một cuộc "tranh giành nhiên liệu" trên phạm vi toàn cầu nếu mùa đông tới lạnh hơn bình thường. Khi đó, cạnh tranh giữa hai khu vực tiêu thụ lớn sẽ không chỉ đẩy giá LNG giao ngay tăng mà còn gây sức ép lên các hợp đồng khí đốt và chi phí nhập khẩu năng lượng.
Mặt bằng giá hiện nay cũng phản ánh mức phí rủi ro ngày càng lớn mà thị trường đưa vào giá năng lượng. Căng thẳng địa chính trị càng kéo dài, nhà giao dịch càng phải tính tới khả năng nguồn cung bị gián đoạn trong thời gian lâu hơn.
Dù vậy, mức tăng của giá khí đốt hiện vẫn chủ yếu gắn với kỳ vọng và rủi ro nguồn cung hơn là một sự thiếu hụt thực tế trên diện rộng. Thị trường sẽ tiếp tục theo dõi khả năng khôi phục hoạt động vận chuyển LNG qua các tuyến hàng hải quan trọng cũng như khả năng các nhà xuất khẩu thay thế bù đắp nguồn cung thiếu hụt.
Trong ngắn hạn, giá khí đốt châu Âu nhiều khả năng vẫn duy trì xu hướng biến động mạnh khi thị trường vừa phải chuẩn bị cho mùa đông, vừa theo dõi sát diễn biến xung đột tại Trung Đông.
Nếu căng thẳng tiếp tục leo thang và nguồn LNG từ Qatar chưa thể trở lại, áp lực cạnh tranh nguồn cung giữa châu Âu và châu Á có thể tiếp tục gia tăng. Ngược lại, bất kỳ tín hiệu tích cực nào liên quan tới việc khơi thông các tuyến vận chuyển LNG cũng có thể giúp thị trường hạ nhiệt.
Với việc TTF hướng tới tuần tăng thứ tư liên tiếp, thị trường khí đốt châu Âu đang cho thấy mức độ nhạy cảm ngày càng cao trước các rủi ro địa chính trị. Những diễn biến trong các tuần tới sẽ có ý nghĩa quan trọng đối với khả năng bổ sung dự trữ của châu Âu và mặt bằng giá năng lượng trước mùa đông.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
