Dịch vụ đổi tiền bùng nổ trước Tết
Khảo sát của phóng viên, trên các trang mạng xã hội như Facebook, Zalo..., dịch vụ đổi tiền được quảng cáo rầm rộ và thu hút đông đảo thành viên tham gia. Chỉ cần gõ tìm kiếm “đổi tiền lẻ, tiền mới”, sẽ hiện ra hàng loạt các trang rao dịch vụ này; nhiều hội nhóm đổi tiền lẻ, tiền mới có tới 20 – 30 nghìn thành viên.
Theo khảo sát, mức phí đổi tiền năm nay tăng mạnh so với các năm trước. Với tiền mệnh giá lớn như 200.000 đồng và 500.000 đồng nguyên seri, phí đổi phổ biến từ 3–3,5%. Tiền mệnh giá 100.000 đồng có phí cao hơn, dao động 5–6% tùy số lượng và độ mới.
Đáng chú ý, tiền “hàng lướt” – tức tiền đã qua sử dụng nhưng còn khá mới – cũng được phân loại chi tiết theo chất lượng để áp phí. Mệnh giá 100.000 đồng đạt khoảng 90% độ mới có phí khoảng 0,7% mỗi tệp (100 tờ), trong khi loại gần như mới, đạt 99%, bị thu phí lên tới 2,5% mỗi tệp.
Cao nhất vẫn là các mệnh giá nhỏ, vốn được ưa chuộng để lì xì đầu năm. Tiền 10.000 đồng và 20.000 đồng có phí đổi từ 10–25%, tùy số lượng. Riêng mệnh giá 2.000 đồng, mức phí phổ biến lên tới 40–50%, đồng nghĩa với việc đổi 200.000 đồng tiền mệnh giá này, người dân có thể phải chi tới gần 300.000 đồng.
Tại một trang Facebook chuyên đổi tiền mới, một người đăng nhu cầu đổi mỗi mệnh giá 10.000 đồng, 20.000 đồng, 50.000 đồng và 200.000 đồng, mỗi loại một tệp. Chỉ sau vài phút, hàng loạt bình luận chào mời xuất hiện với mức phí chung khoảng 8%. Riêng tiền mệnh giá 1.000 đồng, nhiều đầu mối báo mức phí lên tới 1,2 lần, tức đổi 100.000 đồng phải trả thêm 120.000 đồng, với lý do tiền hiếm, gần như không còn lưu thông.
Những năm gần đây, NHNN đã chủ trương hạn chế in tiền lẻ mới để tiết kiệm chi phí, đồng thời khuyến khích người dân sử dụng tiền mệnh giá lớn hoặc lì xì không dùng tiền mặt. Điều này khiến nguồn cung tiền lẻ mới ngoài thị trường càng khan hiếm. Các dịch vụ đổi tiền lợi dụng điều này để tự ý làm giá.
Cảnh báo về lừa đảo “đổi tiền mới, tiền lẻ”
Theo quy định tại Nghị định 88/2019/NĐ-CP, hành vi đổi tiền lẻ, tiền mới nhằm hưởng chênh lệch là vi phạm pháp luật. Cá nhân vi phạm có thể bị phạt từ 20 - 40 triệu đồng, tổ chức vi phạm bị phạt từ 40 - 80 triệu đồng và buộc phải nộp lại số tiền thu lợi bất hợp pháp.
Ngoài rủi ro pháp lí, các giao dịch đổi tiền trôi nổi trên mạng xã hội còn tiềm ẩn nguy cơ lừa đảo rất lớn. Nhiều trường hợp bị yêu cầu chuyển khoản đặt cọc rồi bị chặn liên lạc.
Nguy hiểm hơn, kẻ gian có thể trà trộn tiền giả, tiền rách, tiền không đủ số lượng trong tệp. Nếu vô tình sử dụng tiền giả, người dân còn có thể đối mặt với trách nhiệm hình sự.
Càng gần Tết Nguyên đán, trên mạng xã hội càng xuất hiện nhiều quảng cáo đổi tiền mới, tiền lẻ với phí thấp. Công an nhiều tỉnh, thành đồng loạt cảnh báo người dân về thủ đoạn lừa đảo liên quan đến dịch vụ này.
Công an Cà Mau cho biết, vào các dịp lễ, Tết, các đối tượng lừa đảo đã lợi dụng nhu cầu đổi tiền mới, tiền lẻ của người dân để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật với nhiều thủ đoạn tinh vi.
Theo ghi nhận, các đối tượng thường lập các tài khoản mạng xã hội như Facebook, Zalo, đăng tải công khai các bài viết quảng cáo nhận “đổi tiền mới, tiền lẻ” với nhiều mệnh giá khác nhau, kèm theo cam kết giao dịch nhanh, phí thấp, số lượng lớn. Để tạo lòng tin, các đối tượng sử dụng hình ảnh tiền thật, giấy tờ giao dịch giả, thậm chí mạo danh nhân viên ngân hàng, người quen hoặc tự giới thiệu có mối quan hệ nội bộ để thuyết phục người có nhu cầu.
Sau khi trao đổi, các đối tượng yêu cầu người dân chuyển tiền đặt cọc hoặc thanh toán trước toàn bộ số tiền với lý do “giữ tiền”, “xác nhận giao dịch” hoặc “phí vận chuyển”. Tuy nhiên, ngay khi nhận được tiền, các đối tượng lập tức cắt đứt liên lạc, chặn tin nhắn, xóa tài khoản hoặc đưa ra nhiều lý do để kéo dài thời gian, sau đó chiếm đoạt tài sản của người bị hại.
Thực tế cho thấy, nhiều người dân do tâm lý chủ quan, tin tưởng vào các lời quảng cáo trên mạng hoặc ham mức phí đổi tiền thấp đã sập bẫy lừa đảo, gây thiệt hại về tài sản và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thông tin cá nhân.
Trước tình hình trên, Công an Cà Mau khuyến cáo người dân cần nâng cao tinh thần cảnh giác khi thực hiện các giao dịch trên không gian mạng; tuyệt đối không tin vào các dịch vụ đổi tiền mới, tiền lẻ được quảng cáo tràn lan trên mạng xã hội; không chuyển tiền trước cho người lạ dưới bất kỳ hình thức nào. Khi có nhu cầu đổi tiền, người dân nên liên hệ trực tiếp với các ngân hàng, tổ chức tín dụng được phép hoạt động theo quy định của pháp luật để đảm bảo an toàn.
Tương tự, Công an TP. Đà Nẵng cũng cảnh báo người dân khi sử dụng dịch vụ đổi tiền mới, tiền lẻ qua mạng không chỉ phải mất phí chênh lệch cao mà còn có nguy cơ trở thành nạn nhân của các vụ lừa đảo, chiếm đoạt tài sản. Nhiều trường hợp sau khi chuyển khoản xong bị chặn liên lạc, đổi thiếu tiền hoặc vô tình tiếp tay cho hành vi lưu hành tiền giả, tiền không nguyên vẹn...
Hiện nay pháp luật chỉ quy định về việc thu, đổi tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông tại Thông tư số 25/2013/TT-NHNN ngày 2-12-2013 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Theo quy định tại thông tư này, chỉ có các chi nhánh Ngân hàng Nhà nước, sở giao dịch Ngân hàng Nhà nước; tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, Kho bạc Nhà nước mới có thẩm quyền thực hiện thu, đổi tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông cho các tổ chức, cá nhân.
Vì vậy, hành vi đổi tiền mà phát sinh thu phí, thu lời không thuộc trường hợp được phép đổi tiền theo quy định là hành vi vi phạm quy định của pháp luật trong lĩnh vực ngân hàng.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
