Trước thách thức mới, lực lượng Quản lý thị trường tỉnh Lâm Đồng đang chuyển mạnh sang giám sát không gian số, kết hợp kiểm tra thực tế và truy xuất nguồn gốc nhằm bảo vệ thương hiệu đặc sản địa phương.
Thương mại điện tử mở rộng thị trường nhưng cũng tạo áp lực bảo vệ thương hiệu
Đà Lạt - Lâm Đồng từ lâu được biết đến là vùng đất của nhiều sản phẩm nông nghiệp đặc trưng như cà phê, trà, atisô, rau, hoa, hồng và các sản phẩm chế biến từ nông sản. Những đặc sản này không chỉ tạo ra giá trị kinh tế mà còn góp phần xây dựng hình ảnh, sức hấp dẫn và uy tín của thương hiệu Đà Lạt - Lâm Đồng.
Cùng với sự phát triển của du lịch và các nền tảng số, đặc sản địa phương ngày càng có nhiều cơ hội tiếp cận người tiêu dùng ở phạm vi rộng hơn. Chỉ với một gian hàng trên sàn thương mại điện tử, một tài khoản bán hàng trên mạng xã hội hay một phiên livestream, sản phẩm có thể được quảng bá và tiêu thụ trên phạm vi cả nước.
Đây là cơ hội quan trọng để doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh mở rộng thị trường, gia tăng giá trị và xây dựng thương hiệu. Tuy nhiên, môi trường số cũng đang trở thành nơi các hành vi gian lận thương mại xuất hiện với mức độ tinh vi hơn.
Các đối tượng có thể lợi dụng tên gọi, hình ảnh và uy tín của vùng sản xuất để tạo nhầm lẫn về nguồn gốc, xuất xứ; sử dụng hình ảnh đặc sản nổi tiếng để quảng cáo cho sản phẩm khác; hoặc đưa hàng hóa không rõ nguồn gốc lên các kênh bán hàng trực tuyến dưới tên gọi của đặc sản địa phương.
Đáng lo ngại, trong mua sắm trực tuyến, quyết định của người tiêu dùng thường được hình thành từ hình ảnh, video, lời giới thiệu hoặc đánh giá của người bán hơn là việc trực tiếp kiểm tra sản phẩm. Nếu thông tin trên môi trường mạng không trung thực, hậu quả không chỉ dừng lại ở một giao dịch mà còn ảnh hưởng đến uy tín của cả vùng sản xuất và những doanh nghiệp đang đầu tư nghiêm túc cho chất lượng.
Theo các cơ quan chức năng, bảo vệ thương hiệu đặc sản Đà Lạt - Lâm Đồng không chỉ là bảo vệ một nhãn hiệu hay tên gọi, mà còn là bảo vệ niềm tin của người tiêu dùng đối với chất lượng sản phẩm và giá trị của vùng đất.
Quản lý thị trường chuyển trọng tâm sang không gian số
Sự thay đổi của phương thức kinh doanh đang đặt ra yêu cầu mới đối với công tác quản lý thị trường. Không gian mạng đã trở thành một địa bàn quan trọng để theo dõi diễn biến thị trường, phát hiện dấu hiệu bất thường và phục vụ công tác kiểm tra, xác minh.
Theo Đội Quản lý thị trường số 1 (Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lâm Đồng), thương mại điện tử là một trong những lĩnh vực được đơn vị tập trung kiểm tra, kiểm soát trong thời gian qua.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, đơn vị đã kiểm tra 5 vụ việc liên quan đến hoạt động thương mại điện tử, phát hiện và xử lý 5 vụ vi phạm, xử phạt tổng cộng 90 triệu đồng đối với hành vi không thông báo website thương mại điện tử bán hàng với cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền.
Ở lĩnh vực sở hữu trí tuệ, lực lượng chức năng đã phát hiện và xử lý 7 vụ vi phạm, xử phạt 97,5 triệu đồng, đồng thời buộc tiêu hủy hàng hóa giả mạo nhãn hiệu có tổng trị giá 79,4 triệu đồng.
Theo ông Phạm Văn Hậu, Đội trưởng Đội Quản lý thị trường số 1, thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh Lâm Đồng, các đoàn kiểm tra liên ngành tập trung kiểm tra các mặt hàng lương thực, thực phẩm và hàng hóa thiết yếu, đặc biệt là các sản phẩm đặc sản địa phương như nông sản chế biến và đặc sản đóng gói.
Hoạt động kiểm tra tập trung vào việc kiểm soát chất lượng sản phẩm, nguồn gốc xuất xứ và việc chấp hành các quy định trong hoạt động kinh doanh, qua đó góp phần bảo vệ người tiêu dùng, doanh nghiệp và giá trị thương hiệu địa phương.
Theo lực lượng quản lý thị trường, việc giám sát thị trường hiện nay không chỉ thực hiện tại các địa bàn truyền thống mà còn mở rộng sang môi trường số. Các sàn thương mại điện tử, mạng xã hội, livestream, hoạt động quảng cáo và giới thiệu sản phẩm đều được theo dõi để nhận diện các dấu hiệu vi phạm.
Tuy nhiên, thông tin thu thập trên môi trường mạng chỉ là cơ sở phục vụ nghiệp vụ. Khi xử lý vụ việc, cơ quan chức năng vẫn phải thực hiện đầy đủ các bước kiểm tra, xác minh, thu thập chứng cứ, đối chiếu hàng hóa, chứng từ, nhãn hàng, nguồn gốc và xuất xứ theo đúng quy định của pháp luật.
Để nâng cao hiệu quả quản lý, việc ứng dụng công nghệ và dữ liệu đang trở thành xu hướng tất yếu. Thông tư số 31/2026/TT-BCT của Bộ Công Thương về truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa thuộc phạm vi quản lý của Bộ đã có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.
Theo quy định, việc truy xuất nguồn gốc bắt buộc áp dụng đối với các nhóm hàng hóa có mức độ rủi ro cao; thương nhân có thể thực hiện thông qua Hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa của Bộ Công Thương (VeriGoods) hoặc hệ thống nội bộ có kết nối với hệ thống này.
Việc truy xuất nguồn gốc, nếu được triển khai thực chất, sẽ góp phần hình thành dữ liệu minh bạch về sản phẩm, tạo điều kiện để người tiêu dùng tra cứu thông tin và giúp doanh nghiệp chủ động bảo vệ thương hiệu.
Bên cạnh vai trò của lực lượng quản lý thị trường, doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh cũng được khuyến nghị chủ động đăng ký và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, chuẩn hóa nhãn hàng hóa, lưu giữ hồ sơ về nguồn gốc sản phẩm, xây dựng hệ thống truy xuất và kiểm soát chặt các kênh bán hàng trực tuyến.
Người tiêu dùng cần ưu tiên lựa chọn các đơn vị bán hàng rõ ràng, quan tâm đến thông tin về nguồn gốc, xuất xứ và thận trọng trước các quảng cáo thiếu căn cứ hoặc mức giá bất thường trên môi trường mạng.
Theo Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lâm Đồng, trong thời gian tới, lực lượng chức năng sẽ tiếp tục tăng cường quản lý địa bàn, theo dõi sát diễn biến thị trường, tập trung vào thương mại điện tử, hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc và các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
