Tại Hội thảo diễn biến thị trường, giá cả Việt Nam 6 tháng đầu năm và dự báo 6 tháng cuối năm, diễn ra ngày 05/7, PGS, TS Nguyễn Trọng Cơ, Giám đốc Học viện Tài chính cho biết, 6 tháng đầu năm 2022 diễn ra trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế thế giới được dự báo giảm so với các dự báo được đưa ra trước đó.
Đáng chú ý là giá các mặt hàng thiết yếu trên thị trường thế giới tăng cao, đặc biệt là giá dầu thô, khí đốt tự nhiên và khí tự nhiên hóa lỏng tăng mạnh nhất từ năm 2011, gây nguy cơ khủng hoảng an ninh năng lượng, lương thực, tạo áp lực lớn đến lạm phát toàn cầu.
Lạm phát ở nhiều nước phương Tây lên cao nhất trong khoảng 30-40 năm trở lại đây; ví dụ: CPI của Mỹ tăng 8,6% (tháng 5-2022), Anh tăng 9,1% (tháng 5-2022)…
Trước bối cảnh đó, Đảng và Chính phủ đã kịp thời ban hành nhiều chỉ thị, nghị quyết quan trọng nhằm phục hồi và phát triển kinh tế-xã hội. PGS, TS Nguyễn Trọng Cơ nhấn mạnh, những giải pháp này đã góp phần quan trọng giúp kinh tế-xã hội 6 tháng đầu năm 2022 khởi sắc ở hầu hết các ngành, lĩnh vực.
Theo đó, một số ngành đã có mức tăng trưởng cao hơn trước khi dịch Covid-19 xuất hiện như: Công nghiệp chế biến, chế tạo; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng; xuất khẩu hàng hóa; GDP 6 tháng đầu năm tăng 6,42% so với cùng kỳ năm trước; lạm phát cơ bản tăng 1,25% so với bình quân cùng kỳ năm 2021 tuy cao hơn cùng kỳ năm 2021 song thấp hơn khá nhiều so với chỉ tiêu này của các năm 2017-2020…
Giá nhiều loại nguyên, nhiên vật liệu gây áp lực làm tăng giá của hầu hết các hàng hóa trên thị trường
Tại Hội thảo, PGS.TS Nguyễn Bá Minh, Viện trưởng Viện Kinh tế-Tài chính dự báo 6 tháng cuối năm 2022, thị trường giá cả ở Việt Nam có nhiều nhân tố làm tăng chỉ số tiêu dùng (CPI) như giá nhiều loại nguyên liệu, nhiên vật liệu, đặc biệt là giá xăng dầu, khí đốt, phân bón trên thị trường thế giới còn đứng ở mức cao và có khả năng tăng thêm. Điều này sẽ dẫn đến chi phí sản xuất hàng hóa sẽ tăng theo và gây áp lực làm tăng giá của hầu hết các hàng hóa trên thị trường.
Bên cạnh đó, tình hình thiên tai, dịch bệnh ở Việt Nam vẫn còn những diễn biến phức tạp, dịch COVID-19, dịch sốt xuất huyết, hạn hán, xâm nhập mặn, nắng nóng hay bão lũ cực đoan… sẽ ảnh hưởng rất lớn đến các hoạt động sản xuất nông nghiệp, cung cầu hàng hóa trên thị trường và đời sống sinh hoạt của nhân dân.
Tuy nhiên, PGS.TS Nguyễn Bá Minh cho rằng vẫn có những nguyên nhân kiềm chế tốc độ tăng CPI như sản xuất nông nghiệp Việt Nam thời gian qua phát triển khá tốt với nhiều tín hiệu khả quan cho thấy cung cầu nông sản (thịt lợn, lúa gạo, rau quả…) những tháng cuối năm sẽ không căng thẳng, giúp cho giá các mặt hàng lương thực, thực phẩm không bị tăng đột biến.
PGS.TS. Nguyễn Bá Minh đưa ra dự báo CPI của Việt Nam bình quân năm 2022 so với năm 2021 sẽ tăng ở mức 3,3% - 3,9%.
Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính) cũng nhận định trong nửa cuối năm 2022, nhiều yếu tố tác động có thể gia tăng áp lực lên việc kiểm soát lạm phát như căng thẳng chính trị tại một số khu vực cũng như tình hình cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, nhất là trong lĩnh vực thương mại, dự báo vẫn diễn biến phức tạp và có các tác động tới kinh tế trong nước và nhiệm vụ kiểm soát lạm phát của Chính phủ; rủi ro lạm phát trên thế giới vẫn tăng cao sẽ tác động gián tiếp tới Việt Nam; giá nhiều mặt hàng nguyên liệu, vật tư chiến lược vẫn chịu áp lực lớn từ xu hướng tăng giá trên thế giới và nhu cầu đầu tư, tiêu dùng trong nước khi kinh tế phục hồi như xăng dầu, gas, vật liệu xây dựng, phân bón, thức ăn chăn nuôi, dịch vụ du lịch…
Song theo Cục Quản lý giá, bên cạnh đó là các chính sách hỗ trợ phục hồi kinh tế hiện nay cũng góp phần làm giảm áp lực lên mặt bằng giá; trong đó với các chính sách về miễn, giảm thuế, lệ phí sẽ góp phần quan trọng trong việc bình ổn giá, kiểm soát lạm phát theo mục tiêu; nguồn cung các mặt hàng tiêu dùng, lương thực, thực phẩm trên thị trường hiện vẫn dồi dào.
Cũng đánh giá kinh tế 6 tháng đầu năm có nhiều điểm sáng song TS. Lê Quốc Phương, nguyên Phó giám đốc Trung tâm Thông tin Công nghiệp và Thương mại (Bộ Công Thương) cũng thẳng thắn chỉ rõ, kinh tế nước ta còn nhiều thách thức; đặc biệt, chỉ số CPI hiện nay khá thấp (2,44%) nhưng có lẽ chưa phản ánh đúng bởi thực tế là giá nhiều mặt hàng hóa tăng khá mạnh.
TS. Lê Quốc Phương đưa ra hai dự báo về kịch bản tăng CPI 6 tháng cuối năm. Cụ thể, theo kịch bản 1, kinh tế vĩ mô ổn định, tạo dư địa kiềm chế lạm phát, nguồn cung hàng hóa, nhất là lương thực thực phẩm dồi dào, không gây biến động lớn về giá thì dự báo CPI 6 tháng cuối năm không tăng mạnh, CPI bình quân cả nước sẽ dưới 4%.
Kịch bản 2, theo TS. Lê Quốc Phương, nếu giá hàng hóa thế giới vẫn tăng, đặc biệt là giá xăng dầu và lương thực kéo giá thành sản phẩm trong nước tăng theo, kinh tế Việt Nam phục hồi kéo theo cầu nội địa tiếp tục tăng, cộng thêm việc tăng lương tối thiểu vùng, tín dụng tăng cao do nhu cầu đầu tư, sản xuất kinh doanh và tiêu dùng đều tăng thì CPI 6 tháng cuối năm có thể tăng cao hơn 6 tháng đầu năm, khả năng CPI bình quân cả năm sẽ vượt 4%.
Anh Đào
Nguồn: thuongtruong.com.vn
