Vai trò là "đầu kéo" quan trọng cho tăng trưởng kinh tế
Ngành bán lẻ Việt Nam năm 2025 đã chứng kiến sự phục hồi mạnh mẽ, đóng vai trò quan trọng cho tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh GDP cả nước đạt mức ấn tượng 8,02%. Nhìn lại bức tranh 2025 cho thấy quy mô thị trường đã xác lập những kỷ lục mới. Sự bùng nổ này được thúc đẩy bởi, thu nhập bình quân đầu người năm 2025 đạt khoảng 5,9 triệu đồng/tháng (tăng 9,3% so với năm 2024) bên cạnh đó, toàn quốc hiện có 1.293 siêu thị và 276 trung tâm thương mại, song hành cùng mạng lưới hơn 8.000 chợ truyền thống.
Thương mại điện tử năm 2025 đạt quy mô 32 tỷ USD, tăng trưởng 20% so với năm trước và chiếm gần 12% tổng doanh thu bán lẻ hàng hóa, dịch vụ cả nước. Việt Nam tiếp tục duy trì vị thế là thị trường thương mại điện tử phát triển nhanh thứ hai Đông Nam Á. Các doanh nghiệp đã đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ AI, livestream bán hàng và thanh toán không tiền mặt để tối ưu hóa trải nghiệm khách hàng.
Năm 2025 ghi nhận sự phân hóa rõ rệt trong chiến lược của các doanh nghiệp bán lẻ, thay vì chạy đua mở rộng diện tích, các đơn vị chuyển sang tối ưu hóa hiệu quả từng điểm bán. Ví dụ điển hình là sự hợp tác giữa AEON và Vincom Retail để mở điểm bán tại các đại đô thị mới. Bên cạnh đó là dự bứt phá của khối nội như Masan (WinCommerce) và Thế Giới Di Động (MWG) ghi nhận lợi nhuận tăng trưởng vượt kỳ vọng.
Báo cáo thị trường nội địa Việt Nam năm 2025 cho thấy, mặc dù Việt Nam đang trên con đường phát triển, các nhu cầu cơ bản vẫn chiếm ưu thế trong chi tiêu của người dân. Nhóm lương thực, thực phẩm vẫn là lĩnh vực có tỷ trọng cao nhất với 34,1% trong bán lẻ hàng hóa, cho thấy một thị trường nơi mà việc đáp ứng các nhu cầu thiết yếu vẫn là ưu tiên hàng đầu.
Tuy nhiên, xu hướng chi tiêu cho dịch vụ - bao gồm lưu trú, ăn uống, du lịch đang tăng trưởng nhanh hơn chi tiêu cho hàng hóa, với mức tăng 12-14% hàng năm, phản ánh một sự thay đổi theo hướng của các nền kinh tế đã phát triển, nơi mà người tiêu dùng sẵn sàng chi tiêu nhiều hơn cho chất lượng cuộc sống và trải nghiệm tinh thần.
Báo cáo thị trường nội địa Việt Nam năm 2025 cũng phân tích khách quan và phản ánh chân thực những thách thức và hạn chế hiện hữu của thị trường nội địa Việt Nam, với mức độ hội nhập kinh tế cao, dễ bị ảnh hưởng bởi các biến động từ thị trường quốc tế; môi trường kinh doanh còn những bất cập về thủ tục hành chính, chi phí mặt bằng, chất lượng nhân lực; hạ tầng giao thông, thanh toán, viễn thông còn chưa đồng bộ, nhất là khu vực nông thôn; vấn đề về chất lượng hàng hóa, thông tin thị trường ...
Bên cạnh đó, năm 2025, những biến động về tỷ giá, áp lực lạm phát từ bên ngoài, cùng với những lo ngại về việc làm trong bối cảnh tự động hóa và trí tuệ nhân tạo, đã tác động đến tâm lý tiêu dùng. Ngoài ra, năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp nội địa, mặc dù có cải thiện, vẫn kém so với các tập đoàn đa quốc gia, đặc biệt về quy mô, công nghệ và quản trị hiện đại.
Báo cáo đưa ra dự báo triển vọng phát triển đầy hứa hẹn cho giai đoạn 2026-2030. Với dân số hơn 100 triệu người, cơ cấu dân số trẻ, thu nhập bình quân đầu người đang tăng trưởng nhanh, Việt Nam hứa hẹn sẽ trở thành một trong những thị trường bán lẻ lớn nhất khu vực. Thương mại điện tử dự kiến sẽ đạt 50 tỷ USD vào năm 2030, tiếp tục khẳng định vai trò của Việt Nam như một trong những thị trường tăng trưởng thương mại điện tử nhanh nhất Đông Nam Á.
Bước sang năm 2026, trong bối cảnh thị trường nội địa tiếp tục khẳng định vai trò là trụ cột quan trọng, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đặt mục tiêu tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ đạt khoảng 7.882 nghìn tỷ đồng, tăng khoảng 11% so với năm 2025.
Xu hướng tiêu dùng Việt Nam 2026
Với nền tảng vững chắc từ năm 2025, ngành bán lẻ năm 2026 dự báo sẽ tiếp tục tăng trưởng tích cực. Động lực chính đó là sự phục hồi của nền kinh tế với mục tiêu GDP năm 2026 đạt 8,02% - 10% cùng với tầng lớp trung lưu mở rộng và thu nhập bình quân đầu người tăng ổn định là nền tảng vững chắc cho tiêu dùng bền vững.
Bước sang năm 2026, các chuyên gia từ Guotai Junan Việt Nam nhận định rằng thị trường sẽ chứng kiến sự định hình rõ nét của xu hướng "tiêu dùng có ý thức". Khái niệm này không đồng nghĩa với việc thắt lưng buộc bụng một cách cực đoan, mà là sự thận trọng và thông thái hơn trong việc phân bổ ngân sách. Người Việt ngày càng trở nên nhạy bén hơn với giá trị thực của sản phẩm. Họ sẵn sàng dành thời gian để săn tìm các chương trình khuyến mãi, tận dụng tối đa các "deal hời" trên các nền tảng thương mại điện tử để tối ưu hóa chi phí cho các nhu cầu cơ bản.
Song hành với yếu tố môi trường, sự an tâm về tài chính và sức khỏe đang trở thành động lực chính thúc đẩy dòng tiền tiêu dùng. Theo báo cáo từ ACSS, cơ cấu chi tiêu của người Việt đang có sự dịch chuyển mang tính chiến lược khi 67% người dân chấp nhận chi nhiều hơn cho giáo dục, chăm sóc sức khỏe và thể chất. Con số này thậm chí đã vượt qua mức chi cho nhu yếu phẩm hàng ngày, vốn chỉ chiếm 53%. Điều này phản ánh một tư duy mới: chi tiêu cho sức khỏe và tri thức được xem là khoản đầu tư dài hạn cho tương lai và chất lượng sống, thay vì chỉ là những khoản chi tiêu tùy hứng.
Bên cạnh đó, nhu cầu "nâng tầm trải nghiệm" hay "tận hưởng có chọn lọc" cũng đang gia tăng mạnh mẽ. Người tiêu dùng sẵn sàng mở hầu bao cho các dịch vụ giải trí, ẩm thực cao cấp và du lịch nghỉ dưỡng, miễn là họ cảm nhận được giá trị xứng đáng từ mỗi giao dịch.
Xu hướng nổi bật nữa sẽ chi phối thị trường năm 2026 là sự "hiện đại hóa" toàn diện trong thói quen tiêu dùng. Chúng ta đang chứng kiến một cuộc di cư vĩ đại từ các kênh bán lẻ truyền thống sang các kênh hiện đại và đặc biệt là thương mại điện tử. Thói quen thanh toán không tiền mặt và mua sắm trực tuyến đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống hàng ngày. Các nền tảng thương mại điện tử lớn như TikTok Shop, Shopee và Lazada liên tục ghi nhận mức tăng trưởng hai chữ số, và dự báo tiềm năng tăng trưởng của toàn ngành thương mại điện tử Việt Nam có thể đạt mức 35% mỗi năm cho đến tận năm 2028.
Tuy nhiên, cuộc chơi trong năm 2026 sẽ không chỉ dừng lại ở việc mua và bán online đơn thuần. Sự kết hợp giữa trí tuệ nhân tạo (AI) và mô hình bán lẻ đa kênh (omnichannel) sẽ là chìa khóa để các nhà bán lẻ nâng cao năng suất và giữ chân khách hàng. AI sẽ giúp cá nhân hóa trải nghiệm mua sắm đến từng người dùng, gợi ý sản phẩm dựa trên sở thích và hành vi quá khứ, trong khi mô hình đa kênh giúp xóa nhòa ranh giới giữa online và offline, mang lại sự liền mạch trong trải nghiệm.
Trong bối cảnh thị trường năm 2026, ngành bán lẻ đã chuyển mình mạnh mẽ từ mô hình giao dịch thuần túy sang mô hình bán lẻ trải nghiệm. Để dẫn đầu trong năm nay, các doanh nghiệp cần tập trung vào việc xóa nhòa ranh giới giữa thế giới thực và ảo, đồng thời cá nhân hóa tối đa hành trình khách hàng. Nhìn chung, năm 2026 sẽ là giai đoạn ngành bán lẻ Việt Nam chuyển mình từ mở rộng quy mô sang nâng cao chất lượng tăng trưởng và cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng dựa trên nền tảng công nghệ số.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
