Nhu cầu chi tiêu cho ăn uống của người Việt duy trì ở mức cao
Theo báo cáo thị trường của iPOS.vn và Nestlé Professional, tổng doanh thu ngành dịch vụ ẩm thực và đồ uống trong năm qua đạt khoảng 726.500 tỷ đồng, tăng 5,5% so với năm 2024. Trong đó, riêng ngành đồ ăn đạt mốc khoảng 600.000 tỷ đồng, còn đồ uống mang về khoảng 125.000 tỷ đồng.
Đây là con số rất lớn, phản ánh nhu cầu chi tiêu cho ăn uống của người Việt vẫn duy trì ở mức cao. Nhưng nếu đặt trong bối cảnh nhiều năm trước, mức tăng này đã khiêm tốn hơn đáng kể. Nói cách khác, thị trường vẫn mở rộng, song không còn tăng tốc mạnh như giai đoạn trước. Điều đó cũng đồng nghĩa, chiếc bánh vẫn lớn nhưng phần chia cho từng doanh nghiệp đang trở nên khó khăn hơn.
Một trong những yếu tố hỗ trợ đáng kể cho doanh thu ngành F&B trong năm qua là sự phục hồi rõ nét của du lịch. Với 135,5 triệu lượt khách nội địa và 21,2 triệu lượt khách quốc tế, dòng khách dịch chuyển mạnh đã góp phần kéo nhu cầu ăn uống tăng theo. Từ các thành phố lớn đến điểm đến du lịch, hàng quán, nhà hàng, quầy đồ uống đều hưởng lợi từ sức mua phục hồi. Tuy nhiên, sự hỗ trợ này không đủ để che lấp một thực tế rằng chi phí vận hành và áp lực cạnh tranh đang ngày càng lớn.
Hiện cả nước có khoảng 329.500 cửa hàng dịch vụ ẩm thực. Quy mô thị trường lớn, số lượng điểm bán dày đặc, nhưng phân bổ thị phần giữa các trung tâm tiêu dùng lớn đang thay đổi. TPHCM sau sáp nhập tiếp tục giữ vai trò đầu tàu, chiếm 33,5% tổng số cửa hàng cả nước. Trong khi đó, Hà Nội giảm mạnh tỷ trọng từ 25,5% xuống còn 19%, cho thấy thị trường đang trải qua một đợt tái cấu trúc đáng chú ý. Sự dịch chuyển này không đơn thuần là thay đổi số lượng hàng quán, mà còn phản ánh cạnh tranh ngày càng khốc liệt, buộc các mô hình kinh doanh phải thích nghi nhanh hơn với thói quen tiêu dùng mới.
Ăn uống vẫn là nhu cầu thiết yếu, nhưng mặt bằng giá đã khác
Một điểm đáng chú ý là gần 60% doanh nghiệp F&B đã điều chỉnh tăng giá. Dù vậy, phần lớn chỉ dám tăng nhẹ, trong thế cân bằng mong manh giữa việc giữ khách và giữ biên lợi nhuận. Đây là trạng thái khá điển hình của thị trường hiện nay: chi phí đầu vào tăng, từ nguyên liệu, nhân công, mặt bằng đến vận hành, nhưng sức mua lại không cho phép doanh nghiệp tăng giá quá mạnh.
Biến động này thể hiện rất rõ ở từng bữa ăn trong ngày. Với bữa sáng, mức giá từ 21.000 đồng trở lên đang dần trở nên phổ biến hơn. Điều này cho thấy lạm phát không còn là khái niệm xa xôi trong các báo cáo kinh tế, mà đã chạm trực tiếp đến bữa ăn hàng ngày của người dân. Một tô bún, ổ bánh mì hay ly cà phê sáng nay không chỉ tăng giá do chi phí đầu vào, mà còn phản ánh xu hướng tiêu dùng mới: nhiều người sẵn sàng trả cao hơn một chút để đổi lấy chất lượng, sự tiện lợi hoặc trải nghiệm tốt hơn.
Ở bữa trưa, nhóm chi tiêu phổ biến nhất vẫn nằm trong khoảng 31.000-50.000 đồng. Tuy nhiên, tỷ trọng của phân khúc này đang thu hẹp, trong khi nhóm chi từ 51.000 đồng trở lên tăng dần. Sự dịch chuyển này cho thấy một bộ phận thực khách đã chấp nhận mặt bằng giá mới, nhất là ở khu vực đô thị. Mức chi tưởng như trung cấp trước đây giờ đã bị đẩy lên cao hơn dưới tác động của lạm phát và thay đổi trong lựa chọn tiêu dùng.
Bữa tối cũng cho thấy xu hướng tương tự. Người Việt không hẳn ra ngoài ăn tối nhiều hơn theo nghĩa thường nhật, nhưng mức độ sẵn sàng chi cho bữa tối đang cao hơn trước. Có tới 21% người được hỏi cho biết thường xuyên dùng bữa tại hàng quán, tăng so với mức 19% của năm trước. Điều này cho thấy đi ăn ngoài vẫn là lựa chọn quen thuộc của một bộ phận không nhỏ người tiêu dùng, nhất là tại các đô thị lớn.
Cuối tuần sẵn sàng chi mạnh hơn, nhưng tiêu dùng ngày càng tính toán
Không chỉ bữa ăn thường ngày, xu hướng chi tiêu cho ăn uống dịp cuối tuần và ngày lễ cũng đang thay đổi. Phân khúc chi trên 500.000 đồng tăng gần gấp đôi, cho thấy người tiêu dùng vẫn sẵn sàng mở hầu bao cho những dịp đặc biệt, cho trải nghiệm ăn uống mang tính thư giãn, gặp gỡ hoặc tận hưởng. Tuy nhiên, điều đáng nói là tần suất lại giảm. Tỷ lệ nhóm khách “tuần nào cũng đi ăn” đã giảm từ 13,8% xuống còn 11,86%.
Điều đó phản ánh tâm lý tiêu dùng đang trở nên thực tế hơn. Người Việt vẫn chi cho ăn uống, thậm chí chi nhiều hơn cho những bữa ăn chất lượng hoặc những dịp đặc biệt, nhưng không còn chi theo thói quen dễ dãi như trước. Họ cân nhắc kỹ hơn, chọn lọc hơn và ưu tiên giá trị nhận được nhiều hơn.
Vì thế, bức tranh F&B năm qua không chỉ là câu chuyện của một thị trường 726.500 tỷ đồng hay mốc 600.000 tỷ đồng chi cho đồ ăn. Đằng sau đó là một ngành hàng vẫn giàu tiềm năng, nhưng đang bước vào giai đoạn sàng lọc mạnh hơn. Tăng trưởng vẫn có, nhu cầu vẫn lớn, nhưng biên lợi nhuận không còn dễ giữ.
Trong cuộc chơi mới, hàng quán nào muốn tồn tại lâu dài có lẽ không thể chỉ dựa vào lượng khách đông, mà phải tìm được cách giữ chân thực khách bằng chất lượng ổn định, giá bán hợp lý và trải nghiệm đủ tốt để khách sẵn sàng quay lại.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
