Về tổng thể, hoạt động của Ngân hàng Chính sách xã hội vẫn duy trì ổn định, tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong thực hiện các chính sách an sinh xã hội. Tuy nhiên, theo báo cáo tổng hợp kết quả kiểm toán năm 2025 của Kiểm toán Nhà nước và kết luận thanh tra đối với 02 Chi nhánh của ngân hàng tại Sơn La và Cao Bằng cho thấy vẫn còn một số tồn tại cần tiếp tục khắc phục nhằm nâng cao chất lượng quản trị và hiệu quả thực thi chính sách.
Những vấn đề được phơi bày cần lưu ý
Trong báo cáo kiểm toán các tổ chức tín dụng, Kiểm toán Nhà nước đánh giá hệ thống ngân hàng duy trì ổn định, thanh khoản được bảo đảm, tỷ lệ nợ xấu nội bảng tiếp tục được kiểm soát. Riền đối với Ngân hàng Chính sách xã hội, cơ quan kiểm toán nhấn mạnh, là một tổ chức tài chính, ngân hàng được kiểm toán cơ bản bảo đảm các chỉ tiêu an toàn trong hoạt động kinh doanh có lãi ở mức gần 1.690 tỉ đồng và có tỉ lệ nợ xấu nội bảng ở mức dưới 3% (cụ thể là 0,56%).
Song Ngân hàng Chính sách xã hội cũng có một số tồn tại trong quá trình triển khai tín dụng chính sách. Đáng chú ý, Kiểm toán Nhà nước phát hiện còn trường hợp cho vay chưa phù hợp với đối tượng thụ hưởng theo quy định của các chương trình tín dụng chính sách cụ thể là 391 trường hợp với tổng số vốn là 20,76 tỉ đồng, dù vậy đến thời điểm kiểm toán ngân hàng đã thực hiện thu hồi 375 trường hợp với tổng số vốn là 19,83 tỉ đồng.
Bên cạnh đó, có nhiều trường hợp được xác định có hiện tượng chồng chéo giữa các chương trình tín dụng, phản ánh dư địa cần tiếp tục hoàn thiện trong công tác rà soát và quản lý dữ liệu người vay. Báo cáo cũng cho biết một số chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội còn phát sinh nợ quá hạn và nợ khoanh, dù chưa đánh giá đây là rủi ro mang tính hệ thống.
Bên cạnh đó, vừa qua Thanh tra Ngân hàng Nhà nước đã công bố kết luận thanh tra đối với Ngân hàng Chính sách xã hội tại Chi nhánh Sơn La và Cao Bằng. Theo đó, tại một số đơn vị vẫn còn tình trạng hồ sơ tín dụng chưa đầy đủ theo quy định, việc lưu trữ hồ sơ còn thiếu chặt chẽ, một số khoản vay được gia hạn hoặc điều chỉnh kỳ hạn trả nợ chưa đúng trình tự, thời điểm theo quy định. Công tác kiểm tra sau cho vay ở một số trường hợp chưa thực sự sâu sát, trong khi dữ liệu giữa hồ sơ giấy và hệ thống điện tử còn xuất hiện sai khác cần được rà soát.
Thanh tra cũng ghi nhận một số cán bộ chưa thực hiện đầy đủ quy trình nghiệp vụ hoặc nghiên cứu chưa kỹ các quy định nội bộ, dẫn đến các sai sót mang tính hành chính trong quá trình giải quyết hồ sơ tín dụng. Tuy nhiên, các tồn tại chủ yếu liên quan đến việc tuân thủ quy trình, chưa phải là các sai phạm ảnh hưởng đến an toàn hoạt động của toàn hệ thống.
Để phát huy hiệu quả nguồn vốn chính sách
Những nội dung được Kiểm toán Nhà nước và cơ quan thanh tra nêu ra chủ yếu tập trung vào nâng cao chất lượng quản trị, tăng cường kiểm soát nội bộ và bảo đảm nguồn vốn chính sách được phân bổ đúng đối tượng, thay vì phản ánh các rủi ro tài chính mang tính hệ thống. Cùng với đó là các kiến nghị chủ yếu hướng đến việc hoàn thiện quy trình quản lý và nâng cao chất lượng thực thi chính sách.
Đối với một ngân hàng thực hiện nhiệm vụ chính sách, các rủi ro thường phát sinh từ chính đặc thù khách hàng. Phần lớn người vay là hộ nghèo, hộ cận nghèo, người dân vùng sâu, vùng xa hoặc các nhóm dễ bị tổn thương trước thiên tai, dịch bệnh và biến động thị trường. Thực tế, kết luận thanh tra tại Sơn La và Cao Bằng cũng cho thấy nguyên nhân của một số khoản nợ quá hạn xuất phát từ điều kiện sản xuất nông nghiệp, thiên tai, khó khăn trong tiêu thụ sản phẩm và thu nhập của người vay, hơn là từ các yếu tố đầu cơ hoặc rủi ro tín dụng thương mại.
Trong bối cảnh quy mô tín dụng chính sách tiếp tục mở rộng, việc chuẩn hóa dữ liệu người vay, tăng cường kết nối thông tin giữa các chương trình tín dụng, nâng cao chất lượng thẩm định và đẩy mạnh kiểm tra sau giải ngân sẽ góp phần hạn chế tình trạng hỗ trợ chồng chéo, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn ngân sách.
Các phát hiện của Kiểm toán Nhà nước và cơ quan thanh tra cũng cho thấy yêu cầu tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý tín dụng chính sách, tăng cường đào tạo cán bộ, hoàn thiện cơ chế giám sát nội bộ và phát huy vai trò của chính quyền địa phương, các tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác trong việc theo dõi quá trình sử dụng vốn.
Những tồn tại chủ yếu là những cảnh báo về quản trị và tuân thủ, tạo cơ sở để Ngân hàng Chính sách xã hội tiếp tục hoàn thiện hoạt động. Trong bối cảnh tín dụng chính sách ngày càng giữ vai trò quan trọng đối với mục tiêu giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội, việc thực hiện đầy đủ các kiến nghị của cơ quan kiểm toán và thanh tra sẽ góp phần nâng cao hơn nữa hiệu quả của nguồn vốn ưu đãi, đồng thời củng cố tính minh bạch và bền vững trong hoạt động của hệ thống Ngân hàng Chính sách xã hội.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
