Bộ Tài chính đề xuất hạ thuế nhập khẩu nhiều mặt hàng xăng dầu về 0%

Hiện nay, phần lớn lượng xăng dầu nhập khẩu của Việt Nam từ các thị trường như Hàn Quốc, Singapore, Malaysia… đang được hưởng mức thuế suất 0% theo các hiệp định thương mại tự do (FTA). Đây vốn được xem là lợi thế quan trọng giúp ổn định nguồn cung và giảm áp lực chi phí nhập khẩu trong nhiều năm qua.

Tuy nhiên, khi thị trường năng lượng toàn cầu rơi vào trạng thái căng thẳng, chính những đối tác truyền thống này cũng bắt đầu đối mặt với tình trạng thiếu hụt dầu thô đầu vào. Khi nguồn cung nguyên liệu bị bóp nghẹt, các nhà máy lọc dầu trong khu vực buộc phải cắt giảm công suất, kéo theo sản lượng xuất khẩu xăng dầu suy giảm và giá bán tăng mạnh.

Điều này khiến bức tranh nguồn cung khu vực trở nên ngày càng mong manh. Nếu tiếp tục phụ thuộc chủ yếu vào các thị trường truyền thống trong khối FTA, Việt Nam có nguy cơ rơi vào thế bị động: không chỉ phải mua với giá cao mà thậm chí có thể đối diện với kịch bản không có đủ hàng để nhập khẩu, đẩy giá xăng dầu trong nước lên mức khó kiểm soát.

Trong bối cảnh đó, Bộ Tài chính đang khẩn trương trình Bộ Tư pháp thẩm định dự thảo Nghị định sửa đổi mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) theo thủ tục rút gọn. Mục tiêu của động thái này là nhanh chóng mở rộng “cửa nhập khẩu”, cho phép doanh nghiệp chủ động tìm kiếm nguồn cung xăng dầu từ các thị trường ngoài khối FTA, qua đó giảm áp lực thiếu hụt nguồn hàng.

Theo dự thảo, mức thuế nhập khẩu MFN đối với nhiều mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu hóa dầu sẽ được điều chỉnh giảm mạnh về 0%.

Cụ thể, xăng động cơ không pha chì như RON 95 cùng các nguyên liệu pha chế xăng như naphtha và reformate sẽ giảm thuế từ 10% xuống 0%.

Các loại nhiên liệu diesel, dầu nhiên liệu (mazut), nhiên liệu cho động cơ máy bay và kerosine giảm từ 7% xuống 0%.

Nhóm nguyên liệu hóa dầu như xylen, condensate, p-xylen và các hydrocarbon mạch vòng khác cũng được đề xuất giảm từ 2–3% xuống 0%.

Theo tính toán của cơ quan soạn thảo, dựa trên kim ngạch nhập khẩu năm 2025, việc áp dụng mức thuế MFN 0% có thể khiến ngân sách nhà nước giảm thu khoảng 1.024 tỷ đồng. Tuy nhiên, cơ quan quản lý cho rằng đây là sự đánh đổi cần thiết trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới biến động mạnh. Việc mở rộng nguồn cung được xem là giải pháp cấp bách nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, duy trì hoạt động sản xuất và ổn định đời sống của người dân.

Dự kiến, Nghị định sẽ có hiệu lực ngay từ ngày ký và áp dụng đến hết ngày 30/4/2026. Trong trường hợp căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông tiếp tục leo thang, Bộ Công Thương sẽ theo dõi sát diễn biến thị trường để đề xuất Bộ Tài chính trình Chính phủ gia hạn thời gian áp dụng, qua đó duy trì sự linh hoạt trong điều hành kinh tế vĩ mô.

Thực tế, thị trường năng lượng toàn cầu đang trải qua giai đoạn biến động mạnh khi căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran liên tục leo thang. Tâm điểm của những lo ngại hiện nay là eo biển Hormuz là tuyến hàng hải được ví như “yết hầu” của dòng chảy dầu mỏ thế giới.

Mỗi ngày, khoảng 20 triệu thùng dầu thô từ Trung Đông phải đi qua khu vực này để đến các nhà máy lọc dầu, đặc biệt là tại châu Á. Nguy cơ tuyến vận tải chiến lược này bị phong tỏa đã khiến thị trường năng lượng toàn cầu lập tức phản ứng bằng những đợt tăng giá mạnh.

Hệ lụy đã bắt đầu lan rộng khi nhiều nhà máy lọc dầu buộc phải cắt giảm công suất, thu hẹp xuất khẩu và sử dụng dần lượng dự trữ. Ngay tại Việt Nam, các nhà máy lọc dầu cũng đang đứng trước nguy cơ thiếu hụt nguồn dầu thô nguyên liệu, tiềm ẩn rủi ro ảnh hưởng đến các hợp đồng cung ứng đã ký kết trước đó.

Làn sóng biến động này nhanh chóng phản ánh vào thị trường bán lẻ trong nước. Chỉ trong vòng 5 ngày, giá xăng dầu đã tăng vọt. Ghi nhận tại hệ thống Petrolimex cho thấy xăng RON 95V đã lên tới 27.640 đồng/lít, trong khi xăng E10 RON 95-III đạt 25.850 đồng/lít.

Đáng chú ý, dầu diesel đang ghi nhận mức tăng mạnh nhất khi vọt lên 30.530 đồng/lít, tăng hơn 10.000 đồng mỗi lít chỉ trong vòng một tuần – một mức biến động hiếm thấy trong nhiều năm trở lại đây.

PV

Nguồn: thuongtruong.com.vn