Theo dự thảo, Bộ Công Thương kiến nghị giao Bộ Tài chính nghiên cứu điều chỉnh các sắc thuế áp dụng với xăng E5 và E10 theo hướng ưu đãi hơn, đồng thời xây dựng chính sách hỗ trợ phát triển ngành nhiên liệu sinh học và khuyến khích sử dụng xăng sinh học ổn định, lâu dài.
Hiện nay, mỗi lít xăng khoáng đang chịu thuế bảo vệ môi trường 2.000 đồng và thuế tiêu thụ đặc biệt 10%. Trong khi đó, xăng sinh học được áp dụng mức thuế thấp hơn do phần ethanol không chịu thuế bảo vệ môi trường. Theo cách tính hiện hành, thuế bảo vệ môi trường với E5 khoảng 1.900 đồng/lít và E10 khoảng 1.800 đồng/lít. Thuế tiêu thụ đặc biệt áp dụng mức 8% với E5 và 7% với E10.
Tuy nhiên, theo đánh giá của Bộ Công Thương, mức chênh lệch giá hiện nay vẫn chưa đủ lớn để tạo động lực chuyển đổi cho người tiêu dùng. Giá bán lẻ trên thị trường hiện ở mức khoảng 23.450 đồng/lít đối với E10, 23.130 đồng/lít với E5RON92, trong khi xăng RON95 khoảng 24.078 đồng/lít.
Cơ quan này cho biết trước đây xăng sinh học E5 từng chiếm khoảng 40% thị phần bán lẻ xăng, song hiện đã giảm xuống còn khoảng 15-20% do chênh lệch giá thấp cùng tâm lý e ngại của người sử dụng.
Đề xuất cơ chế tính giá mới và tháo gỡ hạ tầng triển khai E10
Theo dự thảo, từ ngày 1/6, liên Bộ Công Thương - Tài chính sẽ xác định và công bố giá cơ sở đối với mặt hàng xăng E10 để phục vụ công tác điều hành giá. Trong giai đoạn đầu, loại nhiên liệu được sử dụng để công bố giá cơ sở là E10RON95-III.
Giá cơ sở xăng E10 sẽ được tính dựa trên giá xăng RON95 trên thị trường quốc tế, giá ethanol nhiên liệu (E100) do Bộ Tài chính xác định cùng các khoản chi phí như vận chuyển, phối trộn, tồn trữ, hao hụt, premium, lợi nhuận định mức và chi phí kinh doanh định mức.
Trong đó, premium là khoản phụ phí mà doanh nghiệp đầu mối phải trả cho nhà cung cấp để đảm bảo nguồn hàng và sẽ được tính vào công thức giá cơ sở. Các chi phí nhập khẩu, vận chuyển từ nhà máy lọc dầu hay premium với nguồn xăng trong nước sẽ áp dụng tương tự cơ chế đang dùng với xăng RON95-III. Riêng lợi nhuận định mức và chi phí kinh doanh định mức được áp dụng theo cơ chế hiện hành của E5RON92.
Dự thảo cũng yêu cầu thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu báo cáo đầy đủ, kịp thời và chính xác các dữ liệu liên quan đến ethanol, tỷ lệ phối trộn, chi phí tiếp nhận, vận chuyển, tồn trữ và hao hụt để phục vụ việc xác định giá cơ sở E10.
Ngoài cơ chế giá, Bộ Công Thương còn đề xuất cho phép doanh nghiệp được thuê đơn vị đủ điều kiện thực hiện thử nghiệm, kiểm định chất lượng xăng dầu thay vì bắt buộc phải đầu tư phòng thử nghiệm riêng như hiện nay. Giải pháp này nhằm giảm chi phí đầu tư ban đầu cho doanh nghiệp trong bối cảnh việc xây dựng phòng thử nghiệm có thể tiêu tốn hàng chục tỷ đồng.
Theo tính toán của Bộ Công Thương, nếu triển khai E10 trên toàn quốc, nhu cầu ethanol nhiên liệu sẽ vào khoảng 92.000-100.000 m3 mỗi tháng. Trong khi đó, tổng sản lượng ethanol trong nước hiện chỉ đạt khoảng 25.000 m3/tháng, tương đương 30-40% công suất thiết kế của các nhà máy hiện hữu. Điều này đồng nghĩa Việt Nam có thể phải nhập khẩu khoảng 75.000 m3 ethanol mỗi tháng trong ít nhất một năm tới để bù đắp thiếu hụt nguồn cung.
Về hạ tầng phối trộn, hiện có 3 doanh nghiệp được cấp phép phối trộn E10 gồm Petrolimex, PVOIL và Saigon Petro với tổng công suất khoảng 700.000 m3/tháng.
PVOIL đã triển khai bán E10 tại khoảng 1.000 cửa hàng bán lẻ trên toàn quốc từ ngày 15/5. Trong khi đó, Petrolimex cho biết khoảng 80% cửa hàng của doanh nghiệp đã kinh doanh E10 và dự kiến hoàn tất chuyển đổi toàn hệ thống trước ngày 20/5.
Bộ Công Thương cho rằng việc triển khai E10 trên diện rộng sẽ góp phần giảm phát thải, thúc đẩy chuyển đổi xanh và tăng cường an ninh năng lượng trong dài hạn.
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
