Phóng viên (PV): Bà đánh giá thế nào về bối cảnh và triển vọng phát triển của thị trường bán lẻ Việt Nam giai đoạn 2026–2030.
Bà Trần Thị Phương Lan: Dưới góc nhìn chiến lược, tôi cho rằng thị trường bán lẻ Việt Nam giai đoạn 2026–2030 đang đứng trước những cơ hội phát triển rất lớn, bên cạnh đó là không ít thách thức mang tính dài hạn và sâu rộng, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, cạnh tranh quốc tế ngày càng gia tăng và xu hướng tiêu dùng xanh ngày càng rõ nét. Việt Nam đã đặt mục tiêu tăng trưởng bình quân trên 11% mỗi năm đối với tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng đến năm 2030. Thương mại điện tử được kỳ vọng sẽ trở thành động lực tăng trưởng trọng yếu với tốc độ tăng từ 15-20% mỗi năm và có thể chiếm khoảng 15-20% tổng doanh số bán lẻ vào cuối thập kỷ. Trên cơ sở đó, tổng doanh số bán lẻ của Việt Nam được dự báo có thể đạt khoảng 450 tỷ USD vào năm 2030, mở rộng quy mô đáng kể so với hiện nay.
Cùng với tăng trưởng về quy mô là quá trình chuyển dịch mạnh mẽ sang bán lẻ hiện đại và tích hợp đa kênh. Tỷ trọng các kênh bán lẻ hiện đại như siêu thị, cửa hàng tiện lợi, trung tâm thương mại và mô hình bán lẻ đa kênh được dự báo sẽ tăng lên khoảng 40% vào năm 2030. Trong quá trình này, các doanh nghiệp lớn sẽ đóng vai trò dẫn dắt thị trường thông qua mở rộng chuỗi, sáp nhập và đầu tư mạnh vào công nghệ.
Trong bối cảnh hội nhập sâu, thị trường bán lẻ Việt Nam cũng chịu áp lực cạnh tranh ngày càng lớn từ các nhà bán lẻ nước ngoài và thương hiệu toàn cầu. Khi Việt Nam tiếp tục tham gia sâu hơn vào các hiệp định thương mại tự do và cam kết quốc tế, các nhà bán lẻ nước ngoài và thương hiệu toàn cầu sẽ có thêm nhiều cơ hội mở rộng thị phần tại Việt Nam. Điều này tạo ra áp lực cạnh tranh rất lớn đối với doanh nghiệp bán lẻ trong nước, không chỉ về giá cả mà còn về chất lượng dịch vụ, năng lực logistics và trải nghiệm khách hàng. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, chính áp lực cạnh tranh này sẽ thúc đẩy doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực vận hành, chuẩn hóa quản trị và đầu tư mạnh hơn cho công nghệ, qua đó cải thiện vị thế cạnh tranh trên thị trường.
Ngoài ra, yêu cầu tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế về phát triển bền vững, minh bạch chuỗi cung ứng và trách nhiệm xã hội đang ngày càng trở nên quan trọng. Người tiêu dùng và đối tác quốc tế không chỉ quan tâm đến giá cả mà còn đặt nặng yếu tố ESG và nguồn gốc sản phẩm. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp bán lẻ Việt Nam phải cải thiện chất lượng sản phẩm và quy trình quản trị để không bị tụt hậu trong tiến trình hội nhập.
Tiêu dùng xanh cũng đang nổi lên như một động lực tăng trưởng mới của thị trường bán lẻ Việt Nam. Trong giai đoạn vừa qua, các sản phẩm xanh, thân thiện với môi trường đã ghi nhận mức tăng trưởng trên 15% mỗi năm. Nhiều chiến dịch tiêu dùng xanh thu hút sự quan tâm mạnh mẽ của người tiêu dùng, với doanh số sản phẩm xanh tăng đáng kể trong các dịp cao điểm. Bối cảnh này tạo ra cơ hội cho các doanh nghiệp bán lẻ trong việc định vị thương hiệu dựa trên tiêu chí xanh và bền vững, xây dựng chuỗi cung ứng giảm phát thải, hạn chế nhựa dùng một lần và gia tăng giá trị cho sản phẩm Việt. Tôi cho rằng tiêu dùng xanh không chỉ là xu hướng mà đang trở thành lợi thế cạnh tranh chiến lược nếu được doanh nghiệp nắm bắt và triển khai đúng cách.
PV: Theo bà, đâu là các động lực tăng trưởng mới của thị trường bán lẻ Việt Nam trong thời gian tới?
Bà Trần Thị Phương Lan: Trong giai đoạn 2026–2030, thị trường bán lẻ Việt Nam được dự báo tiếp tục mở rộng mạnh mẽ, với nhiều động lực tăng trưởng mới đan xen và hỗ trợ lẫn nhau. Nổi bật trước hết là sự phát triển của thương mại điện tử và quá trình số hóa hoạt động bán lẻ, giúp doanh nghiệp mở rộng kênh tiếp cận khách hàng, hình thành mô hình bán lẻ đa kênh và gia tăng doanh số một cách bền vững. Song song với đó, xu hướng hiện đại hóa chuỗi bán lẻ thông qua đầu tư công nghệ, tối ưu logistics và chuẩn hóa vận hành sẽ góp phần giảm chi phí, nâng cao hiệu quả hoạt động và cải thiện trải nghiệm mua sắm của người tiêu dùng.
Một động lực quan trọng khác là sự gia tăng nhanh của tiêu dùng xanh và các sản phẩm bền vững. Nhóm sản phẩm này không chỉ đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng có thu nhập khá và ý thức môi trường, mà còn trở thành yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp nâng cao giá trị thương hiệu và khả năng cạnh tranh dài hạn. Bên cạnh đó, việc ứng dụng dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo trong bán lẻ đang mở ra khả năng cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng, tối ưu quản lý tồn kho và dự báo nhu cầu tiêu dùng chính xác hơn.
Hội nhập thị trường ngày càng sâu rộng, cùng với sự phát triển của logistics xuyên biên giới, cũng tạo điều kiện để doanh nghiệp bán lẻ Việt Nam mở rộng thị trường, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực và quốc tế. Đồng thời, tăng trưởng thu nhập của người dân và lợi thế dân số trẻ tiếp tục đóng vai trò nền tảng, thúc đẩy sức mua và làm thay đổi mạnh mẽ xu hướng tiêu dùng trong những năm tới.
Tóm lại, hai yếu tố then chốt sẽ định hình tương lai của ngành bán lẻ Việt Nam trong giai đoạn 2026-2030 là quá trình số hóa bán lẻ gắn với mô hình đa kênh, cùng với sự lên ngôi của tiêu dùng xanh. Việc kết hợp hài hòa giữa chiến lược dài hạn, đổi mới công nghệ và phát triển bền vững sẽ là chìa khóa để doanh nghiệp bán lẻ Việt Nam không chỉ giữ vững thị phần trong nước mà còn từng bước vươn ra khu vực và thị trường toàn cầu.
PV: Đại hội lần thứ IV của Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của Hiệp hội. Nhận nhiệm vụ mới, bà cảm nhận thế nào về trách nhiệm và trọng trách mà cộng đồng doanh nghiệp cũng như cơ quan quản lý đặt kỳ vọng? Trong vai trò tân Chủ tịch, bà cam kết gì đối với cộng đồng doanh nghiệp bán lẻ trong nhiệm kỳ 2025–2030?
Bà Trần Thị Phương Lan: Đại hội lần thứ IV nhiệm kỳ 2025–2030 của Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam là một dấu mốc rất quan trọng, mở ra giai đoạn phát triển mới của ngành bán lẻ Việt Nam theo hướng hiện đại hơn, xanh hơn, bền vững hơn và hội nhập sâu rộng hơn. Tôi nhận thức rõ rằng cộng đồng doanh nghiệp bán lẻ đang đặt nhiều kỳ vọng vào Hiệp hội trong việc thể hiện vai trò chủ động, thiết thực và mang lại giá trị cụ thể cho doanh nghiệp, nhất là trong bối cảnh thị trường thay đổi nhanh và cạnh tranh ngày càng gay gắt.
Trên cương vị Chủ tịch Hiệp hội, tôi cùng Ban Chấp hành nhiệm kỳ IV cam kết lãnh đạo Hiệp hội triển khai nghiêm túc và hiệu quả Nghị quyết Đại hội đã được thông qua. Trọng tâm hàng đầu là phát huy vai trò của Hiệp hội như một cầu nối hiệu quả giữa doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước, đại diện tiếng nói của doanh nghiệp trong việc tham gia xây dựng, phản biện và truyền đạt chính sách liên quan đến bán lẻ, thương mại điện tử, logistics, thuế và phí, nhằm góp phần tạo dựng môi trường kinh doanh thuận lợi, sát thực tiễn và phù hợp với yêu cầu phát triển của thị trường.
Bên cạnh đó, Hiệp hội sẽ đồng hành cùng doanh nghiệp trong phát triển hạ tầng thương mại – bán lẻ, thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, đào tạo nguồn nhân lực, hỗ trợ phát triển thương hiệu và tiêu thụ hàng Việt, tăng cường hợp tác quốc tế và hỗ trợ doanh nghiệp nội địa nâng cao năng lực cạnh tranh trước áp lực từ các nhà bán lẻ nước ngoài. Mục tiêu xuyên suốt là đưa Hiệp hội trở thành một tổ chức không chỉ đại diện lợi ích chung mà còn là đối tác đồng hành chiến lược của cộng đồng doanh nghiệp bán lẻ Việt Nam.
PV: Những kinh nghiệm công tác trong ngành Công Thương, đặc biệt là vai trò lãnh đạo Sở Công Thương Hà Nội, sẽ hỗ trợ bà điều hành Hiệp hội trong giai đoạn mới ra sao? Ngay trong năm 2025, bà dự kiến ưu tiên những nhiệm vụ nào để tạo nền tảng vững chắc cho cả nhiệm kỳ?
Bà Trần Thị Phương Lan: Với hơn 36 năm công tác trong ngành Công Thương và trực tiếp tham gia chỉ đạo trong lĩnh vực thương mại, tôi có điều kiện theo dõi và trải nghiệm đầy đủ quá trình chuyển mình của thương mại Việt Nam, từ giai đoạn bao cấp, sang cơ chế thị trường và đến nay là hội nhập ngày càng sâu rộng với khu vực và thế giới. Khi tham gia hoạt động của Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam, tôi càng nhận thức rõ hơn trách nhiệm của Hiệp hội trong việc đáp ứng yêu cầu của cả cơ quan quản lý nhà nước lẫn cộng đồng doanh nghiệp bán lẻ. Hiệp hội không chỉ là tổ chức đại diện về mặt danh nghĩa mà cần thực sự đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng của thị trường, nhất là trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt và yêu cầu phát triển bền vững ngày càng cao.
Trên tinh thần đó, ngay sau Đại hội IV tổ chức vào cuối tháng 10/2025, Hiệp hội đã khẩn trương triển khai các nhiệm vụ trọng tâm nhằm hiện thực hóa Nghị quyết nhiệm kỳ 2025-2030. Trọng tâm trước hết là rà soát, kiện toàn bộ máy tổ chức, thành lập 5 ban chuyên môn, phân công nhiệm vụ cụ thể cho Ban Thường vụ, Ban Chấp hành và các đơn vị liên quan theo nguyên tắc rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm. Đồng thời, Hiệp hội xây dựng Chương trình phối hợp công tác gồm 25 nhiệm vụ với các bộ, ngành Trung ương, địa phương, doanh nghiệp và các tổ chức liên quan, tập trung vào những định hướng lớn của nhiệm kỳ như phát huy vai trò cầu nối chính sách, thúc đẩy chuyển đổi số - chuyển đổi xanh, phát triển hạ tầng thương mại, hỗ trợ tiêu thụ hàng Việt, tăng cường hợp tác quốc tế và nâng cao nội lực doanh nghiệp trước cạnh tranh ngoại. Bên cạnh đó, Hiệp hội cũng xây dựng chương trình công tác năm 2026 với các nhiệm vụ trọng tâm ngay từ đầu nhiệm kỳ, đồng thời đẩy mạnh hoạt động gắn kết hội viên thông qua kết nối trực tiếp, chia sẻ thông tin và xây dựng các nền tảng kết nối cung - cầu trong toàn Hiệp hội.
PV: Nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026, bà muốn gửi thông điệp gì tới cộng đồng doanh nghiệp bán lẻ Việt Nam?
Bà Trần Thị Phương Lan: Nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026, Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam trân trọng gửi tới Quý doanh nghiệp, Quý hội viên cùng toàn thể đội ngũ những người làm trong lĩnh vực bán lẻ cả nước lời chúc mừng năm mới sức khỏe – an khang – thịnh vượng – phát triển bền vững – bứt phá thành công.
Năm vừa qua, ngành bán lẻ Việt Nam tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong việc ổn định thị trường, kết nối sản xuất – tiêu dùng và phục vụ ngày càng tốt hơn nhu cầu của người dân. Trong bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động, sự linh hoạt, tinh thần đổi mới và nỗ lực không ngừng của cộng đồng các nhà bán lẻ đã góp phần củng cố niềm tin của người tiêu dùng, thúc đẩy tiêu dùng nội địa, bình ổn thị trường, kiềm chế lạm phát, đảm bảo an sinh xã hội, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế; đồng thời lan tỏa các giá trị tích cực tới xã hội. Bước sang năm mới 2026, ngành bán lẻ đứng trước nhiều cơ hội song hành cùng thách thức. Hiệp hội tin tưởng rằng, với tinh thần đoàn kết – hợp tác – sáng tạo – bứt phá, cộng đồng các nhà bán lẻ Việt Nam sẽ tiếp tục đổi mới mô hình kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh, đồng thời đóng góp tích cực vào sự phát triển lành mạnh của thị trường trong nước và tăng trưởng kinh tế hai con số của Việt nam.
Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam cam kết tiếp tục đồng hành cùng Quý doanh nghiệp thông qua các hoạt động tháo gỡ khó khăn, kết nối, phản biện chính sách, chia sẻ thông tin thị trường, thúc đẩy liên kết chuỗi cung ứng, phát triển hạ tầng thương mại, phát triển thương hiệu và tiêu thụ hàng Việt, tăng cường hợp tác quốc tế; nâng cao nội lực doanh nghiệp trước cạnh tranh ngoại và phát triển ngành bán lẻ theo hướng hiện đại, minh bạch và bền vững.
Xin chúc Cộng đồng Các nhà bán lẻ Việt Nam một năm mới Xuân Bính Ngọ 2026 nhiều thành công mới, vững vàng vượt thách thức, nắm bắt cơ hội và phát triển thịnh vượng.
Nhân dịp này, tôi xin chúc Tạp chí Thương Trường và các độc giả đón một năm mới thành công và hạnh phúc!
PV: Xin trân trọng cảm ơn Bà và chúc Bà một năm mới hạnh phúc và thành công!
PV
Nguồn: thuongtruong.com.vn
